Hoe groener, hoe beter. Dat is wat Leefbaar Alkmaar betreft het motto bij de invulling van de kanaaloevers van het Noordhollands Kanaal in Alkmaar. Dat lijkt ook het motto te zijn van de coalitie, maar in de praktijk valt dat toch een beetje tegen.

In de commissievergadering stelde wethouder Van de Ven (OPA) het jammer te vinden dat de Kanaalkade geen groene uitstraling kan krijgen. Dat klinkt toch behoorlijk hypocriet. Als de Kanaalkade eenrichtingsverkeer zou zijn gebleven, zou er wellicht wél ruimte zijn voor meer groen. De eigen partij van de wethouder zorgde ervoor dat de Kanaalkade weer tweerichtingsverkeer werd. En ja, nu is er dus geen ruimte voor groen…

Het project om de oevers van het Noordhollands Kanaal groener te krijgen heeft de naam Kanaalpark gekregen. De term Kanaalpark doet een beetje grotesk aan. Op veel plekken is nauwelijks meer ruimte dan voor het planten van een boom. Leefbaar Alkmaar stelt toch dat alle beetjes helpen, daarom stemde de fractie in met het Ontwikkelkader Kanaalpark.

Op 28 november sprak de gemeenteraad over het erfpachtbeleid. Met name in Alkmaar-Noord is een flink aantal huizen gebouwd op grond van de gemeente. Bewoners moeten hiervoor erfpacht betalen. Die bedragen moeten na het aflopen van een erfpachttijdvak weer opnieuw worden vastgesteld. Gevolg is dat veel bewoners nu veel meer moeten betalen. Er is veel verzet tegen de voorstellen van het college van burgemeester en wethouders.

Het college van burgemeester en wethouders is bevoegd om tot privaatrechtelijke rechtshandelingen van de gemeente te besluiten. Hieronder valt ook het vestigen van een erfpachtrecht. In het geval van besluiten met ingrijpende gevolgen voor de gemeente dient het college van burgemeester en wethouders eerst de gemeenteraad in te lichten bij het verrichten van de rechtshandeling. Zo schrijft de Gemeentewet voor in Artikel 169 lid 4. De gemeenteraad krijgt dan de mogelijkheid om zogenoemde wensen en bedenkingen uit te spreken over het te nemen besluit.

Het college doet het voorkomen alsof het de gemeenteraad buitengewoon tegemoet komt om wensen en bedenkingen uit te mogen spreken, maar het is natuurlijk evident dat dit erfpachtbesluit ingrijpende gevolgen heeft voor de gemeente en dat dus Artikel 169 lid 4 uit de Gemeentewet hierop van toepassing is. Ook doet dit college alsof ze wel gedwongen zijn om te handelen zoals men nu handelt, waarbij men nu telkens verwijst naar het vorige college en het feit dat dat college besluiten zou hebben genomen. Ja, er is een collegebesluit genomen, maar dat betrof het vaststellen van ‘voorlopige uitgangspunten’. En zoals dat met veel voorlopige zaken het geval is, kunnen die naar behoren en naar de toekomst toe nog worden gewijzigd en aangepast.

Leefbaar Alkmaar wil niet dat het huidige college terugkijkt, maar we hebben het over het hier en nu. En over hoe dit college er telkenmale in slaagt om inbreng van anderen naast zich neer te leggen. Dat geldt voor het groen en stukjes grond in Alkmaar-Noord en Koedijk en voor de inbreng van de Werkgroep Erfpacht Alkmaar. Maar ook hoe dit college kans ziet om in alles wat men doet de woningcorporaties tegen zich in het harnas te jagen. De inspraakreactie van mevrouw Walter van Kennemer Wonen namens de corporaties in de commissievergadering liet aan duidelijkheid niets te wensen over.

We hebben het hier over 2620 erfpachtgronden waarop vier woningcorporaties huurwoningen hebben. Met op zich vaak best veel bewoners, want de corporaties hebben ook veel flats en appartementen staan op die gronden die ze sociaal verhuren. Tevens 3035 erfpachtgronden waarop particulieren hun woning in eigendom hebben. Hiervan zijn 50 particuliere woningen op erfpachtgrond in het centrum van Alkmaar. Het gaat hier om vele duizenden ‘gewone’ Alkmaarders die met dit nieuwe erfpachtbeleid te maken zullen krijgen.

Leefbaar Alkmaar wilde dat het voorstel van het college terug ging naar de tekentafel en dat er een beter, voor meerdere stake-holders aanvaardbaar plan moest komen. Leefbaar Alkmaar pleitte ervoor om te kijken of de hele besluitvorming hierover uitgesteld kon worden tot in februari. Belangrijk daarbij is dat we vanuit de gemeenteraad een ultieme poging willen doen en het college nog een keer de gelegenheid willen bieden om in gesprek te gaan met de Werkgroep Erfpacht, maar ook met de woningcorporaties.

Daarbij zou het de Werkgroep Erfpacht duidelijk moeten zijn dat ze niet in alles tegemoet kan worden gekomen en dat al hun wensen vervuld zullen worden. Maar als beide partijen de bereidheid hebben om wat water bij de wijn te doen, dan moet er als verstandige mensen uit te komen zijn, stelde Leefbaar Alkmaar. En moet er een mooi, voor iedereen aanvaardbaar compromis uit kunnen rollen, waarvoor uiteindelijk breed draagvlak is. En dat geldt ook voor de woningcorporaties; ook het geschil met hen moet toch al polderend op te lossen zijn. Dat vereist echter dus wel van beide kanten begrip en het verlaten van de ingenomen stellingen.

Leefbaar Alkmaar hoopte dat het college daartoe bereid zou zijn. Dat bleek niet het geval in de raadsvergadering van 28 november. Wethouder Anjo van de Ven (OPA) hield voet bij stuk. Daarop diende de gehele oppositie een motie van afkeuring in. De gehele coalitie schaarde zich echter achter de wethouder, zodat de nieuwe, fors hogere erfpachttarieven van kracht zullen worden.

Op 4 november sprak de gemeenteraad over de begroting voor 2025. Hieronder de bijdrage van fractievoorzitter Maya Bolte namens de fractie van Leefbaar Alkmaar.

,,Het college meldt trots dat de ozb met slechts 4,3 procent zal stijgen. Het totaal aan woonlasten, de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de ozb, stijgt met 4,8 procent. Financieel vaart het college dus een goede koers, zou je zeggen. Toch is Leefbaar Alkmaar niet tevreden. Op sociaal gebied valt er heel wat te verbeteren.

In 2026, het veelbesproken Ravijnjaar, zal de gemeente naar alle waarschijnlijkheid 14 miljoen euro minder ontvangen uit het Gemeentefonds. Dat is op een begroting van zo’n 500 miljoen euro een kleine 3 procent. Zijn we in staat om dat op te vangen, blijft een ongemakkelijke vraag. Leefbaar Alkmaar realiseert zich terdege dat, welke coalitie er ook zit, er moeilijke keuzes gemaakt moeten worden. Het Rijk wentelt steeds meer taken af naar de gemeenten, terwijl de bijbehorende financiën onvoldoende worden verstrekt. Het is goed dat we in 2025 als gemeenteraad met u als college het gesprek aan kunnen gaan over hoe we met elkaar de gevolgen van dat Ravijn zullen gaan opvangen en invullen.

Om positief te beginnen delen we allereerst een compliment uit voor de presentatie van de begroting. De map ‘Begroting 2025 in het kort’ geeft een goed en beknopt beeld van de Alkmaarse financiële huishouding. De gemeente staat voor een flink aantal forse investeringen: een nieuw zwembad, verbeteringen aan de infrastructuur en vervanging van schoolgebouwen en rioleringen. Leefbaar Alkmaar ziet dat deze noodzakelijke investeringen goed gedekt lijken te zijn. Daar zijn we tevreden over.

Waar Leefbaar Alkmaar ook tevreden over is, is de Mobiliteitsvisie. Dat hebben we reeds kenbaar gemaakt bij de behandeling ervan in de gemeenteraad. Ook de participatie bij deze visie is goed verlopen. Het wordt nu tijd om er mee aan de slag te gaan. Leefbaar Alkmaar wacht de concrete voorstellen af.

Na al deze complimenten nu aandacht voor de keerzijde. De ontwikkelingen met betrekking tot de reserves baren Leefbaar Alkmaar zorgen. Want ook zonder het Ravijn dalen de reserves en komt de solvabiliteit onder de VNG-norm van 20 procent. En verder zien we ook een verslechtering in de ontwikkeling van de weerstandscapaciteit en de schuldpositie van de gemeente. We gaan er elk jaar een beetje op achteruit en teren in op onze reserves, die dus steeds kleiner worden. En ons dus steeds kwetsbaarder maken om, wanneer het een keer echt financieel behoorlijk tegenzit, dit netjes op te kunnen vangen. Dit zijn ontwikkelingen die ons ook met het Ravijnjaar 2026 in het verschiet dus zorgen baren. En die maken dat we behoorlijk kritisch zijn en de ontwikkelingen ook met grote interesse zullen blijven volgen en monitoren.

Waar we als Leefbaar Alkmaar echter ontevreden over zijn is het sociale beleid van dit college. Er wordt in onze ogen een hardvochtig beleid gevoerd. Dat het minimabeleid in Alkmaar niet meer geldt voor mensen tot 150 procent van het minimum, acht Leefbaar Alkmaar een slechte zaak. Deze groep mensen heeft het financieel moeilijk en hoort een steuntje in de rug te krijgen. De jeugdzorg baart ons ook zorgen. Er wordt veel gevraagd van de eigen kracht van cliënten en hun ouders. Bezuinigingen op dit terrein zijn voor Leefbaar Alkmaar niet acceptabel. Ook bij de opvang van asielzoekers scoort het college een onvoldoende. Het college opereert bijzonder traag. De huisvesting van 150 asielzoekers aan de Robonsbosweg laat lang op zich wachten, terwijl we volgens de Spreidingswet er 600 zouden moeten opvangen. Door niet akkoord te gaan met de vestiging van een centrale ontvangst locatie is Alkmaar nu veel duurder uit.

Woningbouwverenigingen klagen dat het college zich niet aan de Woondeal houdt. Daarin staat dat bij nieuwbouwprojecten 30 procent sociale huur moet worden gerealiseerd. Het college denkt slim te zijn door die 30 procent te splitsen in 15 procent sociale huur en 15 procent sociale koop. Er is een groot tekort aan sociale huurwoningen, jongeren staan negen jaar op de wachtlijst, dat heeft grote gevolgen voor hun welzijn. Dit college laat de jongeren vallen.

Verbijsterd is Leefbaar Alkmaar over het schrappen van het plan Zuiderhaven op het industrieterrein Overdie. De plannen van Reales zagen er veelbelovend uit. Leefbaar Alkmaar meent dat het college te allen tijde in gesprek moet blijven met dergelijke partners.

Onderhoud van de openbare buitenruimte is een speerpunt van deze coalitie. OPA maakte zelfs een filmpje over slecht onderhoud in Alkmaar-Noord en heeft inmiddels opnieuw vragen gesteld. Leefbaar Alkmaar vindt dat klachten over slechte voetpaden en wegen en verwaarloosde speelplekken serieus moeten worden genomen. Zo snel als mogelijk is moet er gewerkt worden aan het herstel; geen woorden maar daden.

In oktober 2022 werd met een ruime meerderheid een motie van Leefbaar Alkmaar aangenomen, waarin wordt gepleit voor de oprichting van een jongerenraad nieuwe stijl. Alleen D66, VVD en SPA stemden tegen. BAS-wethouder Jongenelen reageerde enthousiast. Hij had ervaring met het opzetten van een jongerenraad in Heerhugowaard en zou dezelfde opzet in Alkmaar kopiëren. Een paar maanden later werd hij echter weggestuurd. Van de kant van het nieuwe college blijft het nu oorverdovend stil. Hoe staat het ervoor, is onze vraag.

Afrondend kunnen we stellen dat Leefbaar Alkmaar, ten aanzien van de ontwikkelingen op financieel gebied, de daling van de reserves en de daling van de solvabiliteit onder de VNG-norm van 20 procent alsmede de stijging van de schuldenlast, zorgelijk vindt. Maar we zijn ontevreden over de inzet van het college op sociaal gebied. We vinden als Leefbaar Alkmaar dat we ons moeten blijven inzetten voor de inwoners die minder draagkrachtig zijn, voor jongeren die met moeite aan woonruimte kunnen komen en voor een prettige, schone leefomgeving voor iedereen.”

In de raadsvergaderingen van 17 en 21 oktober werd fel gediscussieerd over woningbouwplannen op industrieterrein Overdie en op industrieterrein Oudorp. Het bouwplan Zuiderhaven voor 1400 woningen in Overdie is gesneuveld. Projectontwikkelaar Reales en de gemeente kwamen niet tot een resultaat.

Fractievoorzitter Maya Bolte: ,,Leefbaar Alkmaar vindt het belangrijk dat Alkmaar en Reales op een goede manier uit de ontstane problemen komen. Uit het contact en uit de brieven blijkt duidelijk dat Reales wil meewerken aan een oplossing. Het is belangrijk dat het college nu in woord en daad ook meewerkt aan een oplossing die voor beide partijen aanvaardbaar is. Het gaat hier om betrouwbaar bestuur en onze uitstraling naar alle projectontwikkelaars in het land. Als Alkmaar zo doorgaat, wil straks niemand hier nog iets bouwen. Niemand neemt immers het risico dat tussentijds de spelregels worden veranderd. En denkt u ook even aan de lange wachtlijst woningzoekenden?”

Leefbaar Alkmaar had een aantal concrete vragen: Hoe gaat het college het vertrouwen van Reales terugwinnen? Op welke wijze gaat het college de gemeenteraad hierin meenemen? Gaat het college er voor zorgen dat de nieuwe afspraken zich verhouden tot de eerder gemaakte afspraken? Wethouder Nieuwenhuizen (BAS) gaf echter geen krimp. Het plan van Reales belandde in de prullenbak.

Op industrieterrein Oudorp wordt het complex De Staalmeester gerealiseerd. Er was kritiek op het feit dat er zo weinig sociale huur in het plan zat (16,7 procent). Wethouder Nieuwenhuizen telt daar de 16,7 procent sociale koop bij op en komt zo op 33,4 procent sociaal. Leefbaar Alkmaar vindt dat het 30 procent sociale huur moet zijn; sociale koopwoningen gaan later immers voor veel hogere prijzen de markt op.

De wethouder schermt ermee dat bij het totaal aan bouwplannen in Oudorp die 30 procent sociale huur wél wordt gehaald. Leefbaar Alkmaar vindt dat die rekensommen wel van een erg optimistisch, weinig realistisch scenario uitgaan. Zo gaat de wethouder ervan uit dat in het plan DOK6 de 42 te realiseren zorgwoningen ook allemaal in het sociale huursegment zullen vallen. Maar dat is helemaal niet zonder meer gegarandeerd…

Ook in het plan van de Poort van Oudorp kijkt hij er met een roze bril naar. De projectontwikkelaar is in gesprek met een woningcorporatie om daarbij de woningen onder te brengen. Maar ook daar is er geen enkele garantie dat die gesprekken ook gaan leiden tot een akkoord. En dus geen garantie om te rekenen dat dit sociale huurwoningen zullen gaan worden. Kortom, Leefbaar Alkmaar ziet onvoldoende garanties om ervan uit te kunnen gaan dat bij het totaal aan bouwplannen in Oudorp 30 procent sociale huur wordt gehaald.

De uitkomst van het gehouden referendum in Alkmaar laat zien dat een meerderheid van alle Alkmaarders een verbod op het afsteken van consumentenvuurwerk wil. Dat is mooi nieuws en breed gedragen in elke wijk, buurt en in ieder dorp. Raadslid Mieke Biesheuvel voerde namens Leefbaar Alkmaar in de raadsvergadering van 23 september het woord over dit onderwerp: ,,Een verbod op het afsteken van vuurwerk is één ding, maar wat geef je de inwoners ervoor terug?” Die vraag stond niet in het referendum vermeld en daar zijn het college en de raad nu over aan het nadenken.

Wat dan wel? Er zijn verschillende opties en mogelijkheden danwel beperkingen. Voor komende oud-en-nieuw is het kort dag om iets moois te realiseren. Vergunningen kosten nu eenmaal tijd en vind maar bedrijven die op korte termijn genoeg capaciteit hebben om een mooie show (meerdere zelfs!) te kunnen brengen. Raadsbreed is er wel een grote voorkeur om meerdere activiteiten in verschillende delen van de gemeente te willen organiseren. Het college kwam in september met het plan om een show in De Mare en een show in De Rijp te willen organiseren. Dat zou dan gaan om een lichtshow, zoals deze ook gebruikelijk is bij de zomerkermis.

Maar wat willen we op de langere termijn? Leefbaar Alkmaar denkt dat het mooi zou zijn om in elke wijk en in ieder dorp een eigen oud-en-nieuw viering te organiseren, zodat het altijd voor iedereen dichtbij is. Dat is wel moeilijker te organiseren en kost waarschijnlijk meer geld dan één grote show op één plek. Denk daarbij ook aan de randzaken als beveiliging en handhaving. En dan zijn er zoveel vormen van viering te bedenken. Voor de hand liggend is een professionele vuurwerkshow. Maar een lichtshow zoals we kennen van de kermis is een mogelijkheid en ook droneshows zijn een optie. Je kunt het ook over een heel andere boeg gooien en denken aan een spectaculair aftelmoment gevolgd door een muziekfeest, hetzij door een dj, hetzij door een of meerdere artiesten. En misschien hebben inwoners zelf nog wel prachtige ideeën?

In de raad wordt volop gesproken over handhaving van het verbod en de (grote) kans dat dit niet helemaal gaat lukken. Er is een cultuuromslag nodig voordat er daadwerkelijk niet of nauwelijks meer vuurwerk door individuen afgeschoten zal worden. Zolang consumentenvuurwerk nog verkocht en gekocht mag worden en er nog geen landelijk verbod is, zal het voor een bepaalde groep Alkmaarders lastig zijn om zich aan dit vuurwerkverbod te houden. Toch heeft Leefbaar Alkmaar vertrouwen in de toekomst en in de Alkmaarders zelf. De uitslag van het referendum was daarin een mooie boodschap. Mieke: ,,De cultuuromslag zal niet van vandaag op morgen lukken, maar laten we met z’n allen ons best doen. We willen het bij meerderheid tenslotte ook zelf!”