In de raadsvergadering van 8 juni werd het coalitie-akkoord van GroenLinks/PvdA, D66, VVD en CDA gepresenteerd. Het nieuwe college bestaat uit de wethouders Gijsbert van Iterson Scholten (GroenLinks/PvdA), Tineke Bouchier (GroenLinks/PvdA), Odile Rasch (D66), Marius Wiegman (VVD), Robert te Beest (CDA) en Marco Wiesehahn. Deze laatste wordt gepresenteerd als ‘onafhankelijk’, maar hij is gewoon VVD’er.

De raadsfractie van Leefbaar Alkmaar heeft het coalitie-akkoord met belangstelling gelezen, stelde fractievoorzitter John Hagens. Er staan goede dingen in: meer woningen, aandacht voor betaalbaarheid, investeren in veiligheid, aandacht voor dorpen en dorpsagenda’s, versterking van de menselijke maat, ondersteuning bij armoede en een gemeente die betrouwbaar, transparant en daadkrachtig wil zijn. Maar juist omdat er zoveel mooie woorden in dit akkoord staan, moet de raad extra scherp zijn op de vraag wat die woorden straks in de praktijk betekenen. Wat wordt wanneer uitgevoerd? Wat krijgt prioriteit? Wat kost het? En wat merkt de gewone Alkmaarder daarvan?

Het nieuwe college stelt dat oud beleid plaats moet maken voor nieuw beleid. Dat klinkt verstandig. Maar tijdens het lezen van dit akkoord kwam Leefbaar Alkmaar vooral veel nieuw beleid tegen en opvallend weinig oud beleid dat daadwerkelijk wordt beëindigd. Wat opvalt is dat deze coalitie wél erkent dat de OZB voor niet-woningen jarenlang is achtergebleven en daarom een inhaalslag maakt. Maar bij woningen trekt men die conclusie niet, terwijl de accountant juist constateert dat de Alkmaarse OZB fors onder het landelijk gemiddelde ligt. Goedkoop besturen is niet hetzelfde als goed besturen. Want een gemeente die haar reserves opeet om lage lasten te kunnen blijven beloven aan haar burgers, leeft financieel vandaag, maar doet dat wél ten koste van morgen.

Leefbaar Alkmaar beoordeelt dit akkoord niet op de toon, want die is positief en optimistisch, maar wij beoordelen dit akkoord op de uitvoering. Niet op de intenties, maar op de resultaten. Niet op de vraag welke coalitiepartij nu het meeste heeft binnengehaald, maar op de vraag wat inwoners, ondernemers, dorpen, wijken en verenigingen hiervan gaan merken. Waar dit akkoord bijdraagt aan leefbaarheid, betaalbaar wonen, veiligheid, dorpen, voorzieningen en een betrouwbare gemeente, zal Leefbaar Alkmaar dat steunen. Maar waar dit akkoord vaag blijft, waar ambities niet gedekt zijn met gedegen financiën, waar dorpen slechts vriendelijk worden genoemd, waar sociale huur wordt ingeruild voor onduidelijke formuleringen, of waar inwoners opnieuw moeten wachten op onderzoeken, pilots en verkenningen, zullen wij scherp zijn.

Want Alkmaar heeft geen behoefte aan nog meer bestuurlijke beloftes. Alkmaar heeft behoefte aan uitvoering. En wat Leefbaar Alkmaar betreft geldt daarbij één simpele maatstaf: wordt onze gemeente hierdoor leefbaarder voor de mensen die hier wonen, werken, zorgen, ondernemen, opgroeien en oud worden? Aan die maatstaf zal Leefbaar Alkmaar deze coalitie de komende vier jaar houden.

Alkmaar staat bekend als één van de goedkoopste gemeenten van Nederland. Daar zijn veel inwoners natuurlijk blij mee. Maar volgens Leefbaar Alkmaar schiet de huidige coalitie daarin door. Door koste wat kost bij de goedkoopste gemeenten te willen blijven horen, wordt er op belangrijke voorzieningen bezuinigd. En dat raakt vooral Alkmaarders die het toch al niet breed hebben.

,,Ook Leefbaar Alkmaar is vóór lage lasten voor onze inwoners”, zegt lijsttrekker John Hagens. ,,Maar extreem lage lasten hebben ook een keerzijde. Als die ten koste gaan van mensen met de laagste inkomens, dan vinden wij dat niet sociaal. Wij willen een sociale gemeente waar we naar elkaar omkijken en waarin iedereen kan meedoen.”

Volgens Leefbaar Alkmaar zou Alkmaar zelfs met een beperkte verhoging van de OZB nog steeds ruim onder het landelijk gemiddelde blijven. ,,Met een kleine verhoging krijgt de gemeente wat meer lucht in de begroting”, zegt Hagens. ,,Dan hoef je niet op allerlei plekken tegelijk te bezuinigen.” Volgens de partij gebeurt dat nu wel.

Zo wordt er bezuinigd op jeugdhulp. De drempel om hulp te krijgen gaat omhoog. ,,Iedereen weet dat problemen bij jongeren groter worden als je ze te lang laat doorlopen”, zegt Hagens. ,,Als je nu niet helpt, betaal je later een veel hogere prijs.”
Ook het onderhoud van wegen en stoepen staat onder druk. Het college sprak zelf over een stap terug ‘van een 8 naar een 6’. Volgens Hagens herkennen veel inwoners dat niet. ,,Volgens ons was het nooit een 8. Hoogstens een 6,5. Trek daar twee punten vanaf en je zit op een 4,5.” Het gevolg is volgens hem zichtbaar in de stad: ,,Scheve stoeptegels, slecht wegdek en achterstallig onderhoud, vooral in de polder.” Een voorstel van Leefbaar Alkmaar voor een stoeptegeloffensief om slechte stoepen aan te pakken, werd door de coalitie weggestemd.

Ook de verkeersveiligheid baart de partij zorgen. Hagens wijst op de situatie op de Herenweg. ,,Een drukke route waar veel scholieren fietsen en waar bewoners moeten lopen, maar waar niet eens een stoep ligt. Dan kun je niet volstaan met wat noodmaatregelen. Daar moet een structurele oplossing komen.”

Daarnaast zijn volgens Leefbaar Alkmaar ook op sociaal gebied verkeerde keuzes gemaakt. Zo is de Individuele Inkomenstoeslag verlaagd en is de AlkmaarPas versoberd. Waar deze eerst gold voor inwoners tot 150 procent van het minimumloon, ligt de grens nu op 120 procent. ,,Daardoor vallen opnieuw veel Alkmaarders buiten de regeling.”

Ook het plan voor Skaeve Huse – woonplekken voor mensen die moeilijk in een gewone woonomgeving passen – is volgens de partij stukgelopen op strenge voorwaarden van de coalitie. ,,Als je voor deze mensen geen passende plek regelt, blijft de overlast op straat bestaan.”

Leefbaar Alkmaar vindt dat de gemeente andere keuzes moet maken. ,,Wij willen een betaalbare gemeente, maar ook een sociale gemeente”, zegt Hagens. ,,Waar jongeren op tijd hulp krijgen, waar stoepen veilig zijn en waar mensen die het moeilijk hebben niet worden vergeten.”

De partij is duidelijk in haar oordeel: ,,Op sociaal gebied scoort deze coalitie een onvoldoende. Ook op het gebied van verkeersveiligheid en onderhoud van wegen en stoepen is een flinke inhaalslag nodig. Hopelijk kan een nieuwe coalitie dit bewerkstelligen.”

John Hagens, lijsttrekker Leefbaar Alkmaar

In de raadsvergadering van 2 maart werd gesproken over een eventuele fusie van de gemeente Alkmaar met een andere gemeente. Eerder al was dat onderwerp van bespreking in de raadsvergadering van 29 september.

Leefbaar Alkmaar was toen de enige partij die tegen de motie stemde om met ondersteuning van een extern adviesbureau een discussiestuk op te stellen. Wij achtten dat zonde van de tijd, de energie en het geld. De rekening van adviesbureau Partners + Pröpper bedroeg bijna 30.000 euro. Hun rapport is omvangrijk en zorgvuldig opgesteld. Maar tegelijkertijd is het weinig richtinggevend en staat het vol algemeenheden, precies zoals we reeds vreesden.

Een fusie heeft ook gevolgen voor de vertegenwoordiging van de bevolking in de Alkmaarse gemeenteraad. Nu zitten er vier mensen van de buitengebieden in de raad, dat is al een schamel aantal. Dat aantal zal nog minder worden, wanneer de gemeente Bergen, met 30.000 inwoners, opgaat in de gemeente Alkmaar. Ook uit Alkmaar zullen er minder mensen in de raad komen. Met die 30.000 nieuwe inwoners wordt de gemeenteraad immers niet groter, die blijft 39 zetels. Een fusie leidt aantoonbaar tot democratische verschraling. De afstand tussen burgers en bestuur wordt alleen maar groter. Dat vindt Leefbaar Alkmaar een slechte zaak.

Leefbaar Alkmaar vindt de huidige gemeente Alkmaar groot genoeg. Met een gebied van Koedijk tot Markenbinnen is het allemaal nog net behapbaar voor de gemeentelijke organisatie en de gemeenteraad. Als we de gemeente Bergen erbij zouden krijgen, wordt de gemeente niet alleen in de lengte groter, maar ook in de breedte; van Camperduin tot Schermerhorn. Zowel qua inwoneraantal als qua oppervlakte wordt het een gebied waar de service naar de bevolking toe onder druk zal komen te staan.